Publiczne Gimnazjum nr 3 w Sieradzu
Dzisiaj jest środa, 25 kwietnia 2018 r., 115 dzień roku  
Menu


Gości online: 1



Nasze miasto.

Herb miasta SieradzaSieradz leży w strefie nizin środkowej Polski nad Wartą, która w pobliżu miasta tworzy szeroką na pięć kilometrów dolinę zwaną Niecką Sieradzką. Jest to jedno z najstarszych miast w Polsce. Bulla papieża Innocentego II, która ukazała się w roku 1136 stanowiła pierwszy dokument pisany, który głosił miejski charakter Sieradza. Ów status miasta - według bulli - potwierdzały istniejące w Sieradzu karczmy, komora celna, odbywane sądy i targi oraz składane daniny. Bulla papieża Innocentego II orzekała przynależność Sieradza do arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. W drugiej połowie XII wieku Sieradz zaliczany był do sławnych stolic i stawiany na równi z Krakowem, Gnieznem, Wrocławiem. Historia Sieradza wiązała go z rządami książąt i królów polskich.
     Nazwa miasta podlegała różnym zmianom, najdawniejsza z nich to Sira, później Syraz (1445r.), Syradz, Sirazia, Siracz (1225r.), Siradia, Syradzs (1369r.). Pochodzi prawdopodobnie od imienia osobowego Sirorad (Siroradz, Sirad), którego najstarszą postacią jest imię Wszerad. Od XII wieku nazwa została zlatynizowana i występowała pod postacią Siradia. Herbem miasta jest brama z obwarowań miejskich z otwartymi wrotami, nad którą wznoszą się trzy wieże. Nad środkową, najniższą z nich wzlatuje biały orzeł. Herb ten zachowany jest na najstarszych pieczęciach z XV wieku, ale niewątpliwe ma starszy rodowód.
    Według dokumentu z 1298 roku Sieradz otrzymał prawa miejskie od Kazimierza Konradowica, panującego w księstwie łęczyckim, obejmującym przed 1263-1264 rokiem również Sieradz. Dokument lokacyjny się nie zachował, ale wiele wskazuje, że Sieradz był lokowany pomiędzy 1247 a 1255 rokiem. Odtąd określany jest mianem civitas, którym to terminem określano jedynie największe miasta. Zachował się natomiast dokument odnawiający prawa miejskie Sieradza wydany przez Kazimierza Jagiellończyka w roku 1450, który zawiera postanowienia dotyczące spraw ustrojowo - prawnych.
     W wyniku ugody zawartej pomiędzy Kazimierzem Konradowicem a Leszkiem Czarnym w 1263 roku powstało Księstwo Sieradzkie, którego pierwszym władcą został Leszek Czarny. Nowe księstwo obejmowało kasztelanie: rozpierską, sieradzką, spicymierską oraz część wolborskiej - po lewej stronie Wolbórki.
    Historia miasta obfituje w wiele ważnych wydarzeń, niejednokrotnie jednak tragicznych. W samym tylko XIII wieku, aż trzykrotnie - 1241, 1260 i 1288 roku - Sieradz pustoszą Tatarzy. W roku 1292 miasto ulega najazdowi czeskiego króla Wacława, a w 1331 roku Sieradz rabują i palą Krzyżacy.
      W lutym 1383 roku na sejmie w Sieradzu na królową Polski zostaje wybrana Jadwiga, córka Króla Ludwika Węgierskiego. Szczególną sympatią darzył to miasto król Władysław Jagiełło, późniejszy mąż Jadwigi, który nadał Sieradzowi przywilej używania do pieczęci czerwonego laku, stosowanego tylko przez królów i książąt. Sieradzanie otrzymali ten przywilej za odbicie z rąk krzyżackich wielkiej chorągwi Królestwa w bitwie pod Grunwaldem.
       Sejmy szlacheckie, które odbyły się w Sieradzu dokonują elekcji kolejnych królów z dynastii Jagiellonów - Władysława Warneńczyka i Kazimierza Jagiellończyka. Szczególnie ten drugi często tu później przebywa, odbywając pięć sejmów i często sprawując sądy.
       Po spokojnym okresie panowania Jagiellonów, nadeszły gorsze dla miasta czasy. W 1655 roku Sieradz poddaje się Szwedom, a część załogi sieradzkiego zamku zasiliła załogę Częstochowy. Jednak już rok później pod wodzą wojewody sieradzkiego Stefana Zamoyskiego Polacy odbijają Sieradz z rąk najeźdźcy. Miasto jednak podupadło - pozostały jedynie 132 domy i 800 mieszkańców.
      Sieradz nie zdążył się jeszcze otrząsnąć po szwedzkim najeździe, a już w 1702 roku został ponownie zrujnowany. Dzieła zniszczenia dokonują wojska szwedzkie, saskie i rosyjskie, prowadzące w tym czasie tzw. wojnę północną. W 90 lat później w wyniku II rozbioru Polski, Sieradz dostaje się pod panowanie pruskie. Miasto wyraźnie traci na znaczeniu, przestaje być stolicą województwa otrzymując jedynie status powiatowego. Następuje okres stagnacji w historii Sieradza.
     Po zwycięstwie Napoleona i powołaniu do życia Księstwa Warszawskiego miasto wchodzi w jego skład. Mieszczanie sieradzcy podejmują starania o przywrócenie województwa sieradzkiego. Niestety stolica województwa została ustanowiona w Kaliszu, a Sieradz został ponownie miastem powiatowym.
      Klęska Napoleona sprawia, że miasto w 1813 roku zajmują wojska rosyjskie a Sieradz wcielono do zaboru rosyjskiego. Sieradzanie, podobnie jak wszyscy Polacy, nie pogodzili się jednak z niewolą kraju i czynnie brali udział w powstaniach - listopadowym i styczniowym. Jednak zrywy narodowe upadają, a Rosjanie opuszczają Sieradz dopiero w kwietniu 1914 roku, kiedy to zajmują go Prusacy. Czas zaborów nie przyczynił się do rozwoju miasta, a jedyną inwestycją zrealizowaną przez zaborców było drogowe i kolejowe połączenie z Łodzią i Kaliszem.
    Okupanci niemieccy w okresie I wojny światowej prowadzili wyłącznie gospodarkę rabunkową. Grabili i wywozili z Sieradza do II Rzeszy pociągami i wozami konnymi co się dało: żywność, ziemiopłody, skóry, wełnę, len oraz inne surowce i urządzenia przemysłowe.
    Wolność uzyskał Sieradz dnia 11 listopada 1918 roku i okupił ją krwią 4 rannych i 5 poległych członków Polskiej Organizacji Wojskowej w walce z żołnierzami niemieckimi na dworcu kolejowym. Radość z odzyskanej niepodległości była duża. Wszyscy cieszyli się i uważali, że teraz w odrodzonej Polsce wszystko zmieni się na lepsze. Rzeczywistość okazała się jednak zupełnie inna.
    Sytuacja gospodarcza miasta - tak jak w całym kraju - była bardzo trudna. Magazyny pozostawione przez okupantów były puste, tabor miejski zniszczony lub uprowadzony, kasy bez pieniędzy. Wszystko trzeba było organizować niemal od podstaw. Władze miasta wkładały jednak wiele wysiłku w zaprowadzenie właściwego ładu i porządku w zrujnowanym Sieradzu. W okresie dwudziestolecia międzywojennego zrealizowano wiele inwestycji miejskich. Wybudowano elektrownię miejską i zelektryfikowano całe miasto, powstały także dwie szkoły powszechne i gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej. Ponadto powstała miejska łaźnia oraz wybrukowano i wydłużono wiele ulic, w tym te prowadzące w stronę Łodzi i Kalisza. Władzom miasta zależało także na rozwoju kultury fizycznej wśród mieszkańców. Krótko przed II wojną światową, założono drugi park miejski, a tuż obok niego wybudowano stadion sportowy. Międzywojenny Sieradz uchodził za jedno z najczystszych i najlepiej zagospodarowanych miast nie tylko w województwie łódzkim.
    Wojna obronna w 1939 roku przyniosła duże straty dla Sieradzkiego, będącego terenem poważniejszych walk. Od bomb i kul ginęła nie tylko ludność miejscowa, ale również ci, którzy uszli ze swych stałych miejsc zamieszkania z nadgranicznych obszarów polskich. Żołnierze 10 Kaniowskiej Dywizji Piechoty armii Łódź toczyli w dniach 4 i 5 września ciężkie walki w rejonie Sieradza o utrzymanie głównej linii obrony na Warcie. Prawy brzeg rzeki był zaś obsadzony przez 31 pułk piechoty Strzelców Kaniowskich z Sieradza.
    Po zajęciu w 1939 roku Sieradza przez Niemców, został on włączony do Rzeszy i przemianowany na Schieratz. Nastąpiły masowe egzekucje, wysiedlenia, likwidacja inteligencji polskiej i Żydów. Brutalny terror towarzyszył odtąd ludności polskiej bez przerwy do końca wojny. Niemal codziennie odbywały się aresztowania indywidualne lub zbiorowe mieszkańców. Najliczniejsze aresztowania odbywały się w powiecie sieradzkim od 1939 do 1943 roku. W okresie od 10 do 23 kwietnia 1942 roku aresztowano w Sieradzu 40 osób spośród byłych wojskowych oficerów i podoficerów oraz właścicieli różnych zakładów pracy i warsztatów rzemieślniczych. Zostali oni zesłani do obozów koncentracyjnych, gdzie niemal wszyscy zginęli.
    Niemiecka okupacja skończyła się dla Sieradza 23 stycznia 1945 roku, bo tego dnia miasto wyzwoliły jednostki 33 armii i 7 Korpusu Gwardyjskiego, wchodzące w skład I Frontu Białoruskiego marszałka Gieorgija Żukowa. Okoliczności wyzwolenia miasta mimo upływu lat budzą nadal kontrowersje. Mimo tego, że w Sieradzu od 20 stycznia 1945 roku nie było już praktycznie żadnego Niemca, a na linii rzeki Warty, były tylko nieliczne stanowiska niemieckiej obrony przeciwlotniczej, to Sieradz został zbombardowany przez sowieckie lotnictwo. W wyniku nalotu śmierć poniosło ponad stu mieszkańców miasta, wielu odniosło rany, a zniszczeniu uległ Rynek i budynek obecnego Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka.
    Powojenny Sieradz stał się miastem powiatowym w województwie łódzkim. Zniszczenia wojenne jeszcze długo nie pozwoliły na właściwy rozwój miasta. Dopiero w końcu lat pięćdziesiątych XX wieku powstały pierwsze zakłady przemysłowe oraz instytucje kulturalne i oświatowe. Prawdziwy rozwój miasta przyniosła jednak dopiero reforma administracyjna kraju z 1975 roku, w wyniku której Sieradz ponownie został stolicą województwa. Wzrost prestiżu miasta spowodował napływ nowych mieszkańców, w ciągu 24 lat istnienia województwa sieradzkiego, liczba mieszkańców miasta wzrosła o 100 procent, a dynamizm zmian nigdy nie był tak silny. Obecnie po kolejnej reformie administracyjnej z 1999 roku Sieradz ponownie jest miastem powiatowym wchodzącym w skład województwa łódzkiego.

(Na podstawie dostępnej literatury opracował: P.B. ) 

Klasztor podominikański w Sieradzu


Ostatnia aktualizacja: 08.06.2016r.